Czym są peptydy

Peptydy to krótkie łańcuchy aminokwasów. Gdy dwa lub więcej aminokwasów połączy się wiązaniem peptydowym, powstaje peptyd. Gdy łańcuch wydłuży się ponad mniej więcej pięćdziesiąt aminokwasów, nie mówimy już o peptydzie, lecz o białku. Granica nie jest ostra i różne źródła umieszczają ją w różnych miejscach, ale zasada jest prosta: peptyd jest krótki, białko jest długie.

W organizmie peptydy wykonują bardzo różne zadania. Niektóre są hormonami, niektóre uczestniczą w przekazywaniu sygnałów między komórkami, niektóre mają udział w odpowiedzi immunologicznej. Właśnie ta rola sygnałowa sprawia, że peptydy są interesujące dla przemysłu kosmetycznego.

Jak nazywa się peptydy

Nazwa peptydu zwykle mówi, ile aminokwasów zawiera. Przedrostek pochodzi z greki:

• dipeptyd – dwa aminokwasy
• tripeptyd – trzy
• tetrapeptyd – cztery
• pentapeptyd – pięć
• oligopeptyd – kilka, zwykle do kilkunastu
• polipeptyd – wiele, już blisko białka

Dlatego na etykiecie produktu kosmetycznego zobaczysz nazwy takie jak Acetyl Tetrapeptide-3 czy Palmitoyl Tripeptide-1. Liczba na końcu nie jest stężeniem ani mocą, lecz oznaczeniem konkretnej cząsteczki z tej grupy.

Przedrostek na początku, taki jak acetyl, palmitoyl czy biotinoyl, oznacza cząsteczkę przyłączoną do peptydu, aby zmienić jego zachowanie – najczęściej po to, by łatwiej przenikał przez warstwę lipidową skóry albo by był stabilniejszy w formulacji.

Peptydy w kosmetyce

W kosmetyce peptydy stosuje się jako tak zwane składniki sygnałowe. Idea polega na tym, że krótki łańcuch aminokwasów przypomina fragment jakiegoś naturalnego białka i że w kontakcie z komórką może uczestniczyć w komunikacji, która i tak zachodzi w skórze.

Peptydy najczęściej spotykane w kosmetyce dzielą się z grubsza na kilka grup:

• peptydy sygnałowe – najliczniejsza grupa w produktach pielęgnacyjnych
• peptydy nośnikowe – wiążą mikroelementy, najbardziej znanym przykładem jest miedziowy tripeptyd GHK-Cu
• inhibitory enzymów – spowalniają rozkład określonych struktur w skórze
• peptydy neuroprzekaźnikowe – wpływają na skurcz mięśni, znane z produktów na mimikę twarzy

Więcej o każdej grupie i o tym, jak czytać oznaczenia INCI, pisaliśmy w tekście Peptydy w kosmetyce.

Czym peptydy w kosmetyce są, a czym nie są

Tu warto być precyzyjnym, bo wokół peptydów narosło sporo przesady.

Peptyd w produkcie kosmetycznym jest składnikiem. Badania przytaczane przy poszczególnych peptydach prowadzono najczęściej na kulturach komórkowych lub w ograniczonych warunkach, przy określonym stężeniu i określonym nośniku. Wynik takiego badania mówi coś o składniku, ale nie mówi automatycznie o gotowym produkcie, który ten składnik zawiera.

Gotowy produkt działa lub nie działa w zależności od stężenia, formulacji, sposobu stosowania i, w przypadku skóry, od tego, na ile składnik w ogóle może przeniknąć przez warstwę powierzchniową. Dlatego rozsądnie jest traktować peptyd jako składnik z powodem do obecności w formulacji, a nie jako gwarancję rezultatu.

Peptydy jako leki

Istnieją też peptydy będące zarejestrowanymi lekami. Są przepisywane, dawkowane i stosowane pod nadzorem lekarza i z peptydami kosmetycznymi nie mają wiele wspólnego poza klasą chemiczną. Produkt kosmetyczny zawierający peptydy nie jest zamiennikiem leku i nie należy go tak traktować.

Dlaczego peptydy wymienia się przy włosach

Skóra głowy to skóra jak każda inna, ze swoimi cyklami i swoją strukturą. Peptydy stosowane w pielęgnacji skóry trafiły też do produktów na skórę głowy, gdzie łączy się je ze sposobami nanoszenia, które pomagają rozprowadzić je równomiernie.

Jeśli interesuje cię, co konkretnie znajduje się w produktach tego rodzaju i czym się różnią, zobacz tekst Serum i ampułki do włosów.

W skrócie

Peptyd to krótki łańcuch aminokwasów. W kosmetyce stosuje się go jako składnik sygnałowy i oznacza nazwą INCI z przedrostkiem i liczbą. Warto go znać i czytać na etykiecie, ale nie należy mylić go z lekiem ani oczekiwać od niego tego, czego jeden składnik sam nie jest w stanie dać.

Powiązane: Oferta kompleksów peptydowych SORA