Łysienie androgenowe

Łysienie androgenowe to najczęstsza postać utraty włosów. Chodzi o dziedziczne, stopniowe przerzedzanie związane z wrażliwością mieszka włosowego na męskie hormony płciowe. Występuje zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet, tylko wygląda inaczej.

Jak powstaje

W skórze głowy enzym 5-alfa-reduktaza przekształca testosteron w dihydrotestosteron, w skrócie DHT. U osób, które odziedziczyły wrażliwość, mieszki w określonych strefach głowy reagują na DHT stopniowym zmniejszaniem.

Ten proces nazywa się miniaturyzacją. Mieszek nie znika od razu – z każdym cyklem staje się mniejszy, faza wzrostu skraca się, a wyrastający włos jest cieńszy, krótszy i jaśniejszy. Po odpowiedniej liczbie cykli włos staje się tak cienki, że praktycznie go nie widać.

Dlatego łysienie androgenowe rozwija się latami i dlatego we wczesnej fazie zauważa się je jako «włosy są jakoś cieńsze», a nie jako utratę.

Dlaczego akurat określone strefy

Wrażliwość na DHT nie jest jednakowa na całej głowie. Mieszki na potylicy i po bokach są zwykle odporne, natomiast te na szczycie głowy i wzdłuż linii czołowej są wrażliwe.

To wyjaśnia, dlaczego wzór przerzedzenia powtarza się u różnych osób i dlaczego przeszczep włosów wykorzystuje właśnie włosy z potylicy.

Jak wygląda u mężczyzn

U mężczyzn proces zwykle zaczyna się od cofania linii włosów nad skroniami, a następnie pojawia się przerzedzenie na szczycie głowy. Z czasem te dwie strefy łączą się.

Do opisu stopnia używa się skali Norwooda, która ma kilka stopni – od łagodnego cofnięcia linii po całkowitą utratę włosów w górnej części głowy, z zachowanym wiańcem po bokach i z tyłu.

Jak wygląda u kobiet

U kobiet wzór jest inny. Linia czołowa zwykle pozostaje zachowana, a przerzedzenie pojawia się rozlanie na środku głowy. Pierwszym sygnałem jest zazwyczaj poszerzanie się przedziałka – przedziałek, który był wąski, stopniowo staje się szerszy, w kształcie opisywanym jako choinka.

Do opisu używa się skali Ludwiga z trzema stopniami gęstości.

U kobiet ważne jest, by nie pominąć sprawdzenia innych przyczyn. Niedobór żelaza, zaburzenie pracy tarczycy i łysienie telogenowe dają podobne wrażenie rozlanego przerzedzenia, a leczy się je zupełnie inaczej. Pisaliśmy o tym w tekście Wypadanie włosów.

Co przyspiesza, a co nie ma wpływu

Genetyka decyduje o tym, czy i w jakim stopniu stan się rozwinie. Tego się nie zmienia.

Na przebieg mogą wpływać ogólny stan zdrowia, odżywianie, palenie i inne przyczyny wypadania, które nakładają się na łysienie androgenowe – na przykład niedobór żelaza pojawiający się w tym samym czasie.

Nie mają wpływu: czapka, częste mycie włosów, strzyżenie, wybór szamponu.

Jak to obserwować

Łysienie androgenowe rozwija się powoli, więc subiektywne wrażenie jest niepewne. Co pomaga:

• zdjęcie szczytu głowy i przedziałka raz w miesiącu, zawsze przy tym samym świetle i pod tym samym kątem
• badanie trichoskopowe u dermatologa, które pokazuje różnicę w grubości włosów – główny objaw miniaturyzacji
• cierpliwość w ocenie; zmiany ocenia się w miesiącach, nie w tygodniach

Co się robi

Istnieją preparaty, które należą do leków i które stosuje się w tym stanie. Decyduje o nich lekarz, ponieważ mają ulotkę, działania niepożądane i sytuacje, w których nie są zalecane. Jeden z najbardziej znanych opisaliśmy w tekście Minoksydyl.

Istnieją też zabiegi wykonywane w gabinecie, a także chirurgiczny przeszczep. To decyzje medyczne.

Pielęgnacja skóry głowy i produkty kosmetyczne to trzecia, osobna kategoria. Zajmują się stanem skóry i wyglądem włosów i nie są zamiennikiem żadnej z poprzednich. Co się w nich znajduje, opisaliśmy w tekście Serum i ampułki do włosów.

Kiedy do dermatologa

Jeśli nie masz pewności, czy chodzi o dziedziczne przerzedzenie, wizyta ma sens – zwłaszcza jeśli wypadanie zaczęło się nagle, jeśli towarzyszą mu zmiany na skórze głowy lub jeśli pojawia się w ograniczonych miejscach. To objawy innych stanów opisanych w tekście Łysienie.

W skrócie

Łysienie androgenowe to dziedziczne, stopniowe zmniejszanie mieszków pod wpływem DHT. U mężczyzn widać je jako cofanie linii i przerzedzenie szczytu głowy, u kobiet jako poszerzanie przedziałka. Rozwija się latami, obserwuje się je zdjęciami i badaniem, a decyzje o leczeniu podejmuje lekarz.