Łysienie

Łysienie to medyczna nazwa utraty włosów lub owłosienia. Nie jest jedną chorobą, lecz wspólną nazwą kilku stanów różniących się przyczyną, przebiegiem i tym, co można z nimi zrobić. Ten tekst jest przeglądem informacyjnym i nie zastępuje wizyty u dermatologa.

Podstawowy podział

Najważniejszy podział to łysienie niebliznowaciejące i bliznowaciejące.

W łysieniu niebliznowaciejącym mieszek włosowy nadal istnieje, choć może być zmniejszony lub w fazie spoczynku. W łysieniu bliznowaciejącym mieszek jest trwale zniszczony i zastąpiony tkanką łączną, więc w tym miejscu włos już nie rośnie.

Ta różnica jest kluczowa, bo decyduje o tym, co w ogóle ma sens próbować.

Łysienie androgenowe

Najczęstsza postać. Dziedzicznie uwarunkowane, stopniowe przerzedzanie włosów związane z wrażliwością mieszków na dihydrotestosteron.

U mężczyzn zaczyna się od cofania linii włosów i przerzedzenia na szczycie głowy. U kobiet częściej pojawia się jako rozlane przerzedzenie po środku, przy zachowanej linii czołowej.

Rozwija się latami i nie pojawia się nagle. Więcej w tekście Łysienie androgenowe.

Łysienie plackowate

Stan autoimmunologiczny, w którym układ odpornościowy atakuje własne mieszki. Pojawia się jako wyraźnie odgraniczony okrągły lub owalny obszar bez włosów, najczęściej na głowie, ale może też na brodzie, brwiach czy gdzie indziej.

Pojawia się stosunkowo nagle i może objąć jedno lub więcej miejsc. Przebieg jest nieprzewidywalny – u części osób dochodzi do samoistnego ustąpienia, u części nawraca.

To stan dla dermatologa. Preparaty kosmetyczne nie odgrywają tu roli.

Łysienie telogenowe

Rozlane, nasilone wypadanie włosów powstające, gdy większa liczba włosów jednocześnie przechodzi w fazę spoczynku, a następnie wypada. Zwykle pojawia się dwa do trzech miesięcy po jakimś czynniku wyzwalającym.

Częste czynniki wyzwalające to:

• poród
• cięższa infekcja lub wysoka gorączka
• operacja lub duży stres fizyczny
• nagła utrata masy ciała i restrykcyjna dieta
• niedobór żelaza
• zaburzenie pracy tarczycy
• niektóre leki

W łysieniu telogenowym włosy wypadają na całej głowie, a nie w ograniczonych miejscach, i nie ma zmian na skórze głowy. Po usunięciu przyczyny stan zwykle ustępuje, ale wymaga to czasu.

Łysienie bliznowaciejące

Grupa stanów, w których dochodzi do trwałej utraty mieszków. Przyczyną mogą być procesy zapalne, niektóre choroby autoimmunologiczne lub urazy.

Objawy wskazujące na tę grupę to gładka skóra bez widocznych ujść mieszków, zaczerwienienie, łuszczenie, ból lub swędzenie w zajętym obszarze.

To stan, przy którym wizyta u dermatologa jest pilniejsza niż przy pozostałych. W łysieniu bliznowaciejącym czas ma znaczenie, bo utracone mieszki nie wracają, a proces czasem da się zatrzymać.

Łysienie trakcyjne

Powstaje od mechanicznego napięcia – ciasno związane fryzury, koki, warkocze, przedłużanie włosów. Najczęściej widać je wzdłuż linii czołowej i nad uszami.

We wczesnej fazie jest odwracalne, jeśli zmieni się nawyk. Jeśli trwa latami, może przejść w trwałą utratę.

Kiedy zgłosić się do lekarza

Nie należy czekać w tych sytuacjach:

• włosy wypadają nagle, całymi kosmykami lub w wyraźnie odgraniczonych miejscach
• skóra głowy jest zaczerwieniona, bolesna, swędzi lub łuszczy się
• wypadaniu towarzyszy zmęczenie, zmiana masy ciała lub inne dolegliwości
• wypadają także brwi, rzęsy lub włosy w innych okolicach ciała
• stan szybko się pogarsza

Dermatolog zwykle zaczyna od wywiadu i badania, wraz z trichoskopią – oglądem skóry głowy pod powiększeniem. W razie potrzeby zleca badania laboratoryjne, najczęściej żelazo i ferrytynę, morfologię i hormony tarczycy. W niektórych przypadkach wykonuje się też biopsję skóry głowy.

Gdzie w tym pielęgnacja

Pielęgnacja skóry głowy i produkty kosmetyczne mają swoje miejsce, ale tym miejscem nie jest diagnoza. Kosmetyk zajmuje się wyglądem włosów i stanem skóry, natomiast przyczynę łysienia ustala się u lekarza.

Jeśli masz pewność, że chodzi o stopniowe, dziedziczne przerzedzanie, i chcesz regularnej pielęgnacji skóry głowy, przegląd tego, co znajduje się w takich produktach, przedstawiliśmy w tekście Serum i ampułki do włosów.

W skrócie

Łysienie to wspólna nazwa kilku różnych stanów. To, co je różni – czy mieszek jest zachowany, czy wypadanie jest rozlane czy ograniczone, czy są zmiany na skórze – decyduje też o tym, co się z nimi robi. Dlatego pierwszym krokiem nie jest wybór produktu, lecz rozpoznanie, o co chodzi, a to zadanie dermatologa.

Powiązane: Peptydy na włosy z GHK-Cu – zestaw PP405