Tarczyca a włosy

Tarczyca steruje tempem metabolizmu w niemal wszystkich tkankach, także w skórze i w mieszkach włosowych. Dlatego zaburzenia jej pracy często zauważa się najpierw po włosach – czasem jeszcze zanim pojawią się inne, bardziej rzucające się w oczy objawy.

Jak hormony tarczycy wpływają na włosy

Mieszek włosowy nie rośnie nieprzerwanie. Przechodzi cykle: fazę wzrostu (anagen), krótką fazę przejściową (katagen) i fazę spoczynku (telogen), po której włos wypada i ustępuje miejsca nowemu. W każdym momencie większość mieszków na głowie znajduje się w fazie wzrostu.

Hormony tarczycy, T3 i T4, bezpośrednio wpływają na czas trwania tych faz. Gdy ich poziom jest zaburzony, większa liczba mieszków przedwcześnie przechodzi w fazę telogenową. Skutkiem jest rozlane wypadanie – włosy przerzedzają się równomiernie na całej głowie, a nie według wzoru, jak w łysieniu androgenowym.

Dlaczego wypadanie zauważa się z opóźnieniem

Włos, który wszedł w fazę telogenową, nie wypada od razu. Pozostaje w mieszku jeszcze dwa do trzech miesięcy. Dlatego nasilone wypadanie staje się widoczne dopiero kilka miesięcy po tym, jak zaczęło się zaburzenie hormonalne. To samo dotyczy kierunku odwrotnego: gdy czynność gruczołu zostanie wyrównana, poprawy nie widać od razu, lecz z podobnym przesunięciem w czasie.

Niedoczynność tarczycy – spowolniona praca

Przy obniżonej czynności tarczycy metabolizm zwalnia. Objawy najczęściej wymieniane w literaturze fachowej obejmują:

• Zmęczenie i spadek energii, które nie mijają po odpoczynku
• Wrażliwość na zimno
• Przyrost masy ciała bez zmiany diety
• Suchą skórę oraz suche, łamliwe włosy
• Rozlane wypadanie włosów
• Zaparcia
• Obrzęki, zwłaszcza wokół oczu
• Spowolnienie, trudności z koncentracją, obniżony nastrój
• Nieregularne lub obfitsze miesiączki

Przy bardziej nasilonej niedoczynności opisuje się czasem także przerzedzenie zewnętrznej jednej trzeciej brwi. To objaw często wymieniany, ale ani obowiązkowy, ani swoisty – może pojawić się też z innych powodów.

Nadczynność tarczycy – przyspieszona praca

Przy podwyższonej czynności obraz jest w dużej mierze odwrotny:

• Nerwowość, drażliwość, niepokój
• Przyspieszona praca serca i uczucie kołatania
• Utrata masy ciała mimo prawidłowego lub zwiększonego apetytu
• Wrażliwość na ciepło i nadmierna potliwość
• Drżenie rąk
• Bezsenność
• Częstsze wypróżnienia
• Włosy, które stają się cienkie, miękkie i łamliwe

Zarówno niedoczynność, jak i nadczynność mogą wywołać rozlane wypadanie włosów. Sam wygląd wypadania nie mówi, o które zaburzenie chodzi – pokazuje to wyłącznie wynik badania laboratoryjnego.

Co się bada

Podstawowym badaniem przesiewowym jest TSH, hormon przysadki regulujący pracę tarczycy. W razie potrzeby uzupełnia się je o wolną T4 i T3, a przy podejrzeniu choroby autoimmunologicznej także o przeciwciała – anty-TPO i anty-Tg. W chorobie Hashimoto i w chorobie Gravesa i Basedowa przeciwciała są często podwyższone.

Dodatkowo, według oceny lekarza, wykonuje się badanie ultrasonograficzne gruczołu. Interpretacja wszystkich tych wyników należy do endokrynologa lub lekarza prowadzącego; wartości ocenia się łącznie, w kontekście objawów, a nie pojedynczo.

Kiedy zgłosić się do lekarza

Jeśli obok wypadania włosów występuje grupa objawów z powyższych list – zwłaszcza stałe zmęczenie, zmiana masy ciała bez powodu, wyraźna wrażliwość na zimno lub ciepło, zmiany rytmu serca lub cyklu miesiączkowego – rozmowa z lekarzem i podstawowe badania są rozsądnym pierwszym krokiem. To samo dotyczy sytuacji, gdy w rodzinie występowały choroby tarczycy.

Co dzieje się z włosami po wyrównaniu

Gdy czynność gruczołu ustabilizuje się dzięki odpowiedniemu leczeniu, cykl mieszka zwykle stopniowo wraca do normy. Przy tym typie wypadania mieszki z reguły nie są zniszczone – zostały tylko czasowo zepchnięte w fazę spoczynku. Powrót jest powolny i mierzy się go w miesiącach, a nie w tygodniach, a zwykle najpierw zauważa się nowe, krótkie włosy wzdłuż linii wzrostu.

Ważne jest też to: jeśli przyczyna wypadania jest hormonalna, rozwiązanie leży w wyrównaniu hormonów. Żaden produkt kosmetyczny nie zastąpi tego leczenia ani nie wpłynie na pracę tarczycy. Pielęgnacja włosów – serum i ampułki, łagodne szampony, ostrożne obchodzenie się z włosami – działa na skórze głowy i na włosach i ma sens jako wsparcie, a nie jako rozwiązanie przyczyny.

Pielęgnacja włosów w okresie powrotu do normy

Dopóki stan się reguluje, włosy są często bardziej suche i łamliwe niż zwykle. Kilka praktycznych rzeczy zmniejsza dodatkowe uszkodzenia:

• Łagodniejszy szampon i regularne stosowanie odżywki na długość
• Mniej ciepła – niższa temperatura suszarki, rzadsze używanie prostownicy
• Unikanie ciasnych fryzur, które mechanicznie obciążają cebulki
• Odłożenie zabiegów chemicznych do czasu ustabilizowania stanu
• Rozczesywanie od końcówek w stronę cebulek

W skrócie

• Hormony tarczycy regulują cykl wzrostu włosa; zaburzenie spycha mieszki w fazę spoczynku.
• Wypadanie jest rozlane, na całej głowie, i opóźnione względem przyczyny o dwa do trzech miesięcy.
• Zarówno obniżona, jak i podwyższona czynność może wywołać wypadanie włosów.
• Rozpoznanie stawia się na podstawie badań – TSH, T4, T3, w razie potrzeby przeciwciała.
• Po wyrównaniu czynności włosy zwykle stopniowo wracają do normy.
• Kosmetyki nie wpływają na pracę tarczycy i nie zastępują leczenia.

Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady lekarskiej ani podstawy do samodiagnozy. W sprawie interpretacji objawów i wyników zwróć się do lekarza.

Powiązane: Peptydy na włosy z GHK-Cu – zestaw PP405